SOSW w Żukowie
Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy im. Biskupa z Miry św. Mikołaja jest placówką dla dzieci i młodzieży z różnymi rodzajami niepełnosprawności, w tym dla uczniów w spektrum autyzmu. Od roku 2010 dzieci i młodzież z ASD uczy się tu i korzysta z terapii pod superwizją Instytutu Wspomagania Rozwoju Dziecka w Gdańsku, w dwu lub trzyosobowych grupach. Placówka spełniając standardy pracy utrzymane w pozytywnym nurcie Stosowanej Analizy Zachowania od lat uzyskuje Rekomendację IWRD.
Z każdym rokiem w SOSW wzrasta liczba klas uczniów z autyzmem, które prowadzone są metodami i technikami SAZ i aktualnie jest ich dziewiętnaście. Uczniowie zdobywają tu umiejętności z zakresu sfer deficytowych wg. programów dostosowanych indywidualnie do potrzeb każdego z nich.
Priorytetem dla terapeutów pozostaje samodzielność wychowanków na każdym etapie ich rozwoju oraz przygotowanie ich do jak największej autonomii w dorosłym życiu, co może przełożyć się, zgodnie z ich indywidualnymi możliwościami, na przyszłe „lepsze i łatwiejsze życie’.
Program „Lepsze jutro”
Sprawdzone i potwierdzone naukowo strategie nauki i terapii wspierającej funkcjonowanie dziecka z niepełnosprawnością intelektualną i z ASD oparte na Stosowanej Analizie Zachowania, doskonale przełożyć można na pracę terapeutyczną z niżej funkcjonującą dorosłą osobą w spektrum autyzmu, nawet wówczas, gdy nigdy wcześniej dana osoba nie korzystała z takiej terapii.
Zauważając potrzebę doskonalenia wiedzy i umiejętności osób, które pracują z dorosłymi wychowankami z ASD, w tym również z absolwentami placówki SOSW w Żukowie (po zakończeniu edukacji na poziomie Przysposabiającej Szkoły do Pracy), powstał pomysł napisania i zrealizowania przez dwóch terapeutów z SOSW projektu p.n. „Lepsze jutro”. Dotyczył on przeprowadzenia cyklu szkoleń, oferujących zdobycie podstawowej wiedzy i umiejętności w zakresie wprowadzania
i wykorzystywania elementów terapii behawioralnej, przez opiekunów pracujących z dorosłymi wychowankami z ASD w Warsztatach Terapii Zajęciowej oraz Środowiskowych Domach Samopomocy na terenie powiatu kartuskiego.
Główny cel realizowanego doskonalenia stanowiło poznanie przez beneficjentów podstawowych metod i technik Stosowanej Analizy Zachowania, w tym metody planów aktywności. Ich prawidłowe wprowadzenie przyczynić może się znacząco do rozwoju większej samodzielność dorosłych uczestników WTZ i ŚDS (nie tylko z ASD) w zakresie czynności samoobsługowych, warsztatowych, ogrodniczych i kulinarnych. Ponadto, może wpłynąć na większą przychylność komisji rekrutacyjnej, w zakresie przyjmowania niżej funkcjonujących dorosłych osób z ASD do placówek dziennego pobytu. Działania te pozwolą tym samym na dalszy rozwój i utrwalanie dotychczas zdobytych kompetencji niskofunkcjonującym osobom z ASD.
Zakładane efekty i sposób realizacji
Poprzez oferowane w projekcie doskonalenie podstawowych umiejętności w zakresie wprowadzania metod SAZ w pracy z wychowankami ze spektrum autyzmu, przez pracujących w placówkach dziennego wsparcia (WTZ, ŚDS) opiekunów-terapeutów zajęciowych, absolwenci SOSW zdobywają szansę na kontynuację skutecznej terapii. Jest to również szansa na zdobywanie nowych umiejętności niezbędnych dla ich prawidłowego codziennego funkcjonowania, realizowanie kontaktów z rówieśnikami i dorosłymi, a także na odnalezienie się w nowym środowisku, w którym znaleźli się po zakończeniu nauki.
Kontynuacja terapii sprawdzonymi i skutecznymi metodami behawioralnymi, znacząco ułatwi osobom w spektrum autyzmu zaakceptowanie zmiany osób i miejsca odbywania terapii. Pozwoli na dostosowanie się do nowej placówki, nowego dziennego harmonogramu oraz odmiennej rzeczywistości. Wpłynąć może również na ograniczenie występowania zachowań trudnych, takich jak: stereotypie, manieryzmy, zachowania agresywne i autoagresywne.
Dorośli wychowankowie z ASD w znany i akceptowany dla nich sposób, nadal zdobywać będą mogli nowe umiejętności, niezbędne podczas zajęć i warsztatów, przyczyniając się do zwiększania ich szansy na samodzielne, lepsze życie w nowym środowisku.
Program, który w założeniu skierowany był do powiatowych placówek, swoim zasięgiem objął obszar trójmiejski, gdyż zainteresowanie udziałem w spotkaniach wyraziły również trójmiejskie Warsztaty Terapii Zajęciowej (z Rumii oraz z Gdańska). W ramach oferty „Lepsze jutro,” w lipcu 2025 roku odbyły się 3 dwugodzinne szkolenia terapeutów i opiekunów dorosłych osób z ASD z czterech różnych placówek. Pod koniec października 2025 roku odbędzie się natomiast spotkanie z Gdańskimi WTZ-ami.
Zrealizowane szkolenia przybliżyły zagadnienia dotyczące metod i technik SAZ, szczególnie w zakresie wykorzystania ich w sposób praktyczny. Terapeuci mieli okazję stworzyć przykładowe systemy motywacyjne i kontrakty dla swoich wychowanków. W ramach programu istniała również możliwość konsultacji online, podczas których uczestnicy szkoleń mogli omówić zaistniałe problemy, zadać dodatkowe pytania na temat terapii, zachowań trudnych, czy też organizacji pracy.
Zapraszamy do obejrzenia fotorelacji z odbytych szkoleń.
Dlaczego SAZ?
Stosowana Analiza Zachowania jest szeregiem metod, których wysoka skuteczność potwierdzona jest licznymi badaniami naukowymi na całym świecie. Metoda cały czas ewaluuje, gdyż badania są uaktualniane przez cały czas. Z wieloletniego doświadczenia w pracy z osobami z ASD widzimy,
iż nauka metodami i technikami SAZ daje ogromne rezultaty. Osoby te czują się bezpiecznie, wykazują mniej zachowań trudnych, uczą się szybciej i więcej.
Zwiększanie wiedzy terapeutów oraz świadomości na temat spektrum autyzmu oraz skutecznych metod i technik pracy z osobami z ASD, staje się w dzisiejszych czasach szczególnie ważne, gdyż według statystyk na całym świecie diagnozuje się coraz więcej osób w spektrum. Według danych z 2015 roku, w Europie jedno dziecko na 100 ma diagnozę spektrum autyzmu, natomiast w Stanach Zjednoczonych jedno dziecko na 54.
Wszystkich zainteresowanych metodami naszej pracy oraz ich efektami zapraszamy na naszą stronę internetową oraz profil Facebook.
Autorzy: Barbara Bulczak, Żaneta Diks.
